نویسنده : //

26 سوغاتی و صنایع دستی کرمان که باید بشناسید

معروف ترین سوغاتی‌ها و صنایع دستی کرمان شامل کلمپه، قاووت، زیره، پسته، خرمای مضافتی بم و قالی کرمان است. پسته، گردو و خرمای کرمان شهرت جهانی دارد.

کرمان یکی از شهرهای نیمه کویری ایران است که محصولات کشاورزی صادراتی متعددی دارد که در نوع خود منحصر به فرد می‌باشند. زیره، پسته، گردو و خرمای کرمان از محصولات خوراکی صادراتی این استان است که به صورت خاص در این شهر برداشت شده و در جهان شناخته شده است. برخلاف آنچه شاید از کرمان متصور باشید، کرمان کویری بی‌آب و خشک نیست. مناطق مختلفی از این استان دارای نخلستان‌ها، باغ‌های پسته، گردو، مرکبات، زعفران و انواع میوه و گیاهان متعدد است که بخش عظیمی از نیازهای کشور را تامین می‌کند.

در این مطلب با سوغات، صنایع دستی و محصولات کشاورزی کرمان آشنا می‌شوید:

 

کلمپه

کلمپه معروف ترین سوغاتی و شیرینی سنتی کرمان است. این شیرینی خوشمزه و مقوی با استفاده از آرد، روغن حیوانی، پسته یا گردو، خرما، زعفران، پودرهل و گلاب تهیه می‌شود. شکل زیبایی که بر روی این شیرینی دیده می‌شود با استفاده از مهرمخصوص این شیرینی پیش از پخت بر روی آن نقش می‌بندد. این شیرینی هیجان انگیز و پرطرفدار کرمانی را می‌توانید از قنادی‌ها و فروشگاه‌های سوغاتی این شهر تهیه کنید.

کلمپه سوغات کرمان

قاووت، قوتو یا کف‌لمه

قاووت، قووتو یا قوتو که برخی به آن کف‌لمه هم می‌گویند یکی از سوغاتی‌های مقوی کرمان است. قاووت از ترکیب متنوعی از پودر انواع مغزها( پسته، بادام، گردو، کنجد..)، پودر بذر گیاهان، گیاهان دارویی و معطرآسیاب شده، شکر، آرد نخودچی و ... تهیه می‌شود. این پودر شیرین و خوشمزه خواص درمانی و تقویتی بسیاری داشته و در دوران قاعدگی زنان، پس از زایمان، ورزشکاران، افرادی که به دلیل بیماری دچار ضعف شده اند و ... استفاده می‌شود.

قاووت سوغات کرمان

کماچ سهن

کماچ سهن نوعی شیرینی اصیل و محلی کرمانی است که با استفاده از مواد سالم و طبیعی تهیه می‌شود. گردشگرانی که به کرمان سفر می‌کنند نمی‌توانند از این شیرینی خوش خوراک کرمانی چشم پوشی کنند. مواد اصلی این شیرینی خوشمزه آرد جوانه گندم یا آرد سهن، آرد گندم، ادویه کماچ شامل زیره سبز، بادیان، سیاه دانه، زردچوبه، گل خشت، شکر، روغن حیوانی، خرما، گردو و روغن مایع است.

کماچ سهن سوغات کرمان

قطاب

قطاب یکی ازشیرینی‌های سنتی ایرانی است که علاوه بر کرمان سوغات یزد نیز می‌باشد. رسپی تهیه این شیرینی در شهرهای مختلف تفاوت چندانی با هم ندارد. در همه موارد ترکیبی از پودرمغزگردو یا پسته( در کرمان)، شکر، دارچین وهل استفاده می‌شود که عطروطعم  خاص این شیرینی را ایجاد می‌کند. قطاب را با دست پیچیده و یا به صورت گلوله‌های توپر شکل می‌دهند.

قطاب سوغاتی کرمان

فالوده کرمان

فالوده کرمان یکی از دسرهای دلچسبد تابستانی است که مانند فالوده شیرازی طرفداران بسیاری دارد. فالوده کرمانی برخلاف فالوده معروف که سوغات شیراز است؛ شکل رشته ای نداشته و به صورت دانه‌های مرواریدی بوده وهمراه با عرق نعنا سرو می‌شود. معمولا برای تهیه فالوده شیرازی از یک آبکش برای عبور دادن خمیر نشاسته ای فالوده و شکل دادن به دانه‌های مروارید شکلش استفاده می‌شود.

فالوده کرمانی

مسقطی سیرجان

مسقطی سیرجان یکی از شیرینی‌های سنتی سیرجان است که از نشاسته، شکر، روغن مایع، گلاب، هل، زعفران، مغز پسته و گل سرخ تشکیل می‌شود. این دسر شیرین کرمانی حالت ژله ای و کشداری دارد.

مسقطی سیرجان سوغات کرمان

حاج پسته

شیرینی حاج پسته کرمان مشابه شیرینی حاج بادام است که کرمانی‌ها ازمحصول پسته اعلاء خود به جای بادام درتهیه آن استفاده می‌کنند.  مواد اولیه این شیرینی خوشمزه کرمانی پودرقند، گلاب، هل، تخم مرغ و پودرپسته است.

حاج پسته سوغات کرمان

سوهان زرندی

سوهان زرندی یکی از سوغاتی‌های خوشمزه کرمان است که در یونسکو به ثبت جهانی رسیده است. این نوع از سوهان که خاص زرند است به شکل لایه‌های نازک و ترد است. از مزایای سوهان زرندی نسبت به سوهانی که سوغات قم است؛ نداشتن روغن، ماندگاری بیشتر و مهمتر از همه نچسبیدن به دندان است . مواد اصلی تشکیل دهنده سوهان زرندی آرد سِن( جوانه گندم)، شکر، آرد سفید، هل و زعفران است.

سوهان زرندی سوغات کرمان

نان پر

شیرینی پر یکی از شیرینی‌های سنتی کرمان است که درکنارچای لذتبخش است. این شیرینی خوشمزه را به شکل‌های مختلف و در اندازه های کوچک در فر می‌پزند. مواد تشکیل دهنده آرد، پودرقند، زرده تخم مرغ، روغن جامد، پودر هل، شیر، زعفران و پودر پسته است.

نان پر شیرینی سوغات کرمان

شیرینی خرما بریز

خرما بریزیکی از شیرینی‌های سنتی کرمان است که معمولا درماه رمضان و به عنوان افطاری استفاده می‌شود. مواد اولیه این شیرینی شامل آرد سبوس‌دار، خرما، کره، شکر، روغن، دارچین و گلاب است.

حلوا پسته

حلوای پسته یکی از حلواهای سنتی کرمان است که کرمانی‌ها با استفاده از محصول پسته‌ی خود که در کرمان به وفورازانواع مرغوبش را در اختیار دارند، تهیه می‌کنند. برای تهیه این حلوا آرد گندم را اندازه ای تفت می‌دهند که رنگ آن تغییرزیادی نکند. سپس با پودر پسته، پودرشکر، کره، روغن مایع، پودرهل سبز، گلاب و زعفران حلوای خوشمزه پسته را می‌پزند.

حلوای پسته کرمان

خرمای مضافتی

خرمای کرمان یکی از سوغاتی‌های مرغوب وصادراتی این استان است که درشهرهای بم و فهرج کشت و برداشت می‌شود. خرمای مضافتی کرمان یکی از بهترین انواع خرما درایران و جهان است که مانند سایر سوغاتی‌های صادراتی این شهر شهرت جهانی دارد.

خرمای مضافتی بم سوغات کرمان

زیره ی کرمان

زیره یکی از معروف‌ترین سوغاتی های کرمان است. در شعرها و ضرب المثل‌های کهن ایرانی شنیده ام که زیره به کرمان بردن کاری عبث است. زیره گیاه معطری است که علاوه بر کاربرد آشپزی، کاربرد دارویی نیز دارد. خواص بسیاری برای این گیاه وادویه خوش طعم معرفی شده است. زیره سبزو سیاه در کوهستان‌های کرمان کشت و برداشت می‌شود.

زیره کرمان

پسته ی کرمان

پسته رفسنجان یکی از معروف ترین سوغاتی‌های کرمان است که آوازه جهانی دارد. در استان کرمان شهرهای رفسنجان، روند، زرند و سیرجان انواع مختلفی از پسته را برداشت می‌کنند. پسته کرمان یک محصول صادراتی بوده و طرفداران بسیاری درجهان دارد.

پسته کرمان سوغاتی معروف

گردو ی کرمان

گردو یکی دیگر از محصولات کشاورزی مرغوب کرمان است که شهرت جهانی دارد. گردو در شهرهای مختلفی از این استان مانند بافت، زرند، سیرجان، شهر بابک، کرمان، بردسیر و رابر کشت و برداشت می‌شود. گردوی کرمان یکی دیگر از محصولات صادراتی این استان است و مانند گردوی تویسرکان یزد، یکی از مرغوبترین گردوهای ایران است.

گردوی صادراتی سوغاتی کرمان

مرکبات

مرکبات کرمان چیزی است که شاید کمتر در مورد آن شنیده باشید. یکی از شیرین ترین نوع از پرتقال‌های پاییز و زمستان ایران از باغ‌های مرکبات در بم،  جیرفت، کهنوج، شهداد  و ... در استان کرمان برداشت می‌شوند. مناطقی از کرمان به دلیل شرایط آب و هوایی خاصی که دارند؛ مرکبات ارگانیک را در دوره برداشت طولانی به بار می آورند. کرمان سومین قطب تولید مرکبات در کشور است.

مرکبات کرمان

عرقیجات و گیاهان دارویی

 عرقیجات و گیاهان دارویی مختلف از سوغاتی‌های کرمان هستند. به دلیل شرایط آب وهوایی، مزارع عطرانگیز انواع گیاهان معطر و دارویی در مناطق مختلف کرمان وجود دارند. در گُوغراز شهرستان بافت که یکی از مناطق خوش آب و هوای معروف کرمان است، کشت گل محمدی در مزارع چشم نواز و دشت‌های پرگل رونق دارد.

قالی کرمان

قالی کرمان یکی از صنایع دستی سنتی و قدیمی این استان است که گفته می‌شود قدمتی بیش از هزار سال دارد. فرش‌های کرمان در شهرهای کرمان، رفسنجان، راور، بردسیر، زرند، جوپار، ماهان و گلباف و یا در میان عشایر مناطق مختلف مانند سیرجان بافته می‌شود.

قالی کرمان

پته دوزی کرمان

پته دوزی کرمان یکی از صنایع دستی این شهر است که در تهیه رومیزی، سجاده، جانماز، کوسن و ... کاربرد دارد. پته دوزی نوعی رودوزی است که به وسیله بخیه‌های نخی رنگی بر روی پارچه‌ی زمینه ای ضخیم پشمی انجام می‌شود.

پته دوزی سوغات کرمان

قالیچه های افشار کرمان

قالیچه افشاری یکی از معروف ترین قالی‌های عشایری ایران است که در ایران و جهان طرفداران بسیاری دارد. تاریخچه این قالیچه در کرمان به تاریخ ایل افشارکرمان که مکان سکونت آنان درمنطقه جنوب غربی رفسنجان در جهت جنوب شرقی تا جاده کرمان – بم قرار دارد گره خورده است. قالیچه‌های افشاری در 11 طرح مختلف به نام‌های گل حشمت، طرح ابری، دو گل پاریزی، طرح سه کله، منبری، موسی‌ خانی، جنگلی، شول یا بندی، مرغی، تصویری بافته می‌شوند.

قالیچه افشاری سوغات کرمان

گلیم شیریکی پیچ کرمان

گلیم یکی از زیراندازهای سنتی ایرانی است که در مناطق مختلف ایران بافته می‌شود. گلیم شیریکی ­پیچ یا سوزنی سیرجان از شهرت خاصی برخوردار است. علت نامگذاری این گلیم به دلیل استفاده اولیه آن است که به عنوان روانداز اسب استفاده می‌گردیده است. گلیم شیریکی پیچ در طرح‌های مختلفی بافته می‌شود که اصیل‌ترین آنها طرح گل، ترنج، سه کله، کوه پنج، بندی لوزی، خشتی یا قالبی است.

گلیم شیریکی پیچ سوغاتی کرمان

ظروف و اشیاء مسی کرمان

صنعت مسگری در شهرکرمان به دلیل دارا بودن معادن غنی مس از قدمت و رواج بالایی برخوردار است. دسترسی آسان به ورقه‌های مسی جهت چکش‌کاری و ساخت ظروف و اشیاء مسی سبب شده است که مسگران ماهری در این منطقه یافت شوند. اگر به بازار مسگران کرمان بروید، فروشگاه‌های متعدد ظروف مسی را می‌یابید که خرید و فروش ظروف مسی دست دوم، فروش مس به صورت کیلویی و عمده و خرید ظروف مسی عتیقه را انجام می‌دهند.

ظروف مسی کرمان

خورجین بافی

خورجین بافی یکی از صنایع دستی کرمان است که در مناطق روستایی و در میان عشایر کرمان رواج دارد. خورجین را با پشم‌های رنگی، نخ پنبه ای، موی بز و با طرح‌های هندسی زیبا و جذاب می‌بافند و به عنوان وسیله ای کاربردی و یا تزئینی استفاده می‌کنند.

خورجین بافی سوغاتی کرمان

آجیده دوزی

آجیده دوزی یا لایه دوزی به صورت نقش برجسته برروی یک پارچه‌ی زمینه ای پیاده می‌شود. آجیده دوزی یکی از هنرها و صنایع دستی سنتی ایرانی و کرمانی است که قدمت آن به دوران هخامنشیان بازمی‌گردد.

آجیده دوزی سوغات و صنایع دستی کرمان

گبر دوزی

گبردوزی یا زرتشتی دوزی نوعی سوزن‌دوزی زرتشتی است که قدمت آن به پیش از اسلام برمی‌گردد. گره‌های ریز با نخ‌های رنگی ابریشمی بر روی پارچه‌های ریزبافت را زرتشتی دوزی گویند. معمولا در این هنر از رنگ‌های شاد و زنده استفاده می‌شود.

گبردوزی صنایع دستی کرمان

عریض بافی

عریض بافی بافت پارچه ای ضخیم است که به عنوان پارچه زمینه ای در پته دوزی استفاده می‌شود. این پارچه در گذشته برای دوخت کت و یا دامن نیز استفاده می‌شده است. این پارچه دستبافت را با استفاده از دستگاه‌های چوبی می‌بافند.

عریض بافی صنایع دستی کرمان


لطفا نظرات و تجربیات خود را درباره سوغاتی‌ها و صنایع دستی کرمان با مقصدشو به اشتراک بگذارید.

برچسب‌ها کرمان
منابع

ارسال دیدگاه